صادرات فولاد؛ استراتژی هوشمندانه ارزآوری

به گزارش می‌متالز، سیدرضا شهرستانی، عضو هیات‌ مدیره انجمن فولاد آلیاژی ایران با تأکید بر اینکه اقتصاد سالم بر پایه آزادی اقتصادی شکل می‌گیرد، گفت: در طول تاریخ همواره بحران‌ها، جنگ‌ها و فشار‌های بیرونی وجود داشته و در آینده نیز خواهد بود، اما اگر در مواجهه با این شرایط به سمت سیاست‌هایی مانند قیمت‌گذاری دستوری، محدودسازی بازار و تصمیمات کوتاه‌مدت حرکت کنیم، امکان شکل‌گیری اقتصادی پویا و رو به رشد از بین خواهد رفت.

او معتقد است اقتصاد ایران برای رسیدن به جایگاهی اثرگذار در منطقه و جهان نیازمند نگاه بلندمدت و برنامه‌ریزی راهبردی است و افزود: باید مشخص کنیم که در آینده قرار است چه جایگاهی در اقتصاد جهانی داشته باشیم؛ آیا می‌خواهیم صادرکننده باشیم، صرفاً به دنبال خودکفایی باشیم یا به عنوان واردکننده در برخی حوزه‌ها فعالیت کنیم. برای هر کالا و هر صنعت باید بر اساس مزیت‌های واقعی کشور تصمیم‌گیری شود.

ضرورت تصمیم‌گیری بر اساس مزیت‌های واقعی کشور

شهرستانی در توضیح این موضوع به شرایط اقلیمی ایران اشاره کرد و گفت: برای مثال با توجه به وضعیت منابع آبی کشور، منطقی نیست که در همه حوزه‌ها به دنبال خودکفایی باشیم. در محصولی مانند گندم که مصرف آب بالایی دارد، شاید واردات گزینه منطقی‌تری باشد و در مقابل باید سرمایه‌گذاری را بر صنایعی متمرکز کنیم که امکان ایجاد ارزش افزوده و صادرات در آنها بیشتر است.

او صنعت فولاد را یکی از حوزه‌هایی دانست که ایران در آن از مزیت‌های جدی برخوردار است و ادامه داد: برای تبدیل شدن به یک صادرکننده موفق فولاد، چند پیش‌شرط مهم لازم است؛ نخست وجود منابع معدنی مانند سنگ‌ آهن، دوم دسترسی به انرژی، سوم نیروی انسانی جوان و توانمند، چهارم دسترسی به آب‌های آزاد برای صادرات محصولات حجیم و سنگین و پنجم تکمیل زنجیره ارزش از معدن تا محصولات نهایی. خوشبختانه ایران در بسیاری از این حوزه‌ها ظرفیت‌های قابل توجهی دارد.

ظرفیت ایران برای تبدیل شدن به صادرکننده بزرگ فولاد

عضو هیات‌ مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با اشاره به چشم‌انداز توسعه صنعت فولاد گفت: بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده قرار بود ایران به تولید سالانه ۵۵ میلیون تن فولاد برسد که از این میزان حدود ۲۰ میلیون تن آن برای صادرات در نظر گرفته شده بود. این مسیر در ذات خود تصمیمی درست است و باید سیاست‌گذاری‌ها در جهت تقویت همین رویکرد بلندمدت باشد.

به گفته شهرستانی، یکی از مشکلات مهم بازار فولاد در سال‌های گذشته فاصله زیاد میان قیمت‌های داخلی و خارجی بوده است. او توضیح داد: در یک اقتصاد منطقی قیمت داخلی می‌تواند اندکی کمتر از قیمت‌های جهانی باشد، اما زمانی که این فاصله بسیار زیاد می‌شود، زمینه ایجاد رانت فراهم خواهد شد.

قیمت‌گذاری دستوری؛ منشأ رانت در بازار فولاد

شهرستانی با اشاره به تجربه سال‌های گذشته گفت: در دوره‌ای که شیوه‌نامه تنظیم بازار فولاد تدوین شد، نسبت به پیامد‌های آن هشدار داده شد و حتی گفته شد این سیاست می‌تواند رانت بسیار بزرگی در بازار ایجاد کند. در عمل نیز مشاهده شد که اختلاف زیاد میان قیمت‌های داخلی در بورس کالا و قیمت‌های صادراتی، زمینه شکل‌گیری رانت و سود‌های غیرشفاف را فراهم کرد.

او تأکید کرد: زمانی که فاصله قیمت‌ها به جای حدود ۱۰ درصد به ۲۰ درصد یا بیشتر می‌رسد، بخش قابل توجهی از این اختلاف عملاً تبدیل به رانت می‌شود و برخی افراد از این شکاف قیمتی سوءاستفاده می‌کنند.

ضرورت تک‌نرخی شدن ارز در بازار فولاد

به اعتقاد شهرستانی، یکی از مهم‌ترین اصلاحات در بازار فولاد تک‌نرخی شدن ارز است. او گفت: اگر قیمت‌ها در بازار داخل و خارجی واقعی و نزدیک به هم باشند، خود بازار تصمیم می‌گیرد که محصول در داخل فروخته شود یا صادر شود. هیچ تولیدکننده‌ای حاضر نیست، زیان کند؛ بنابراین اگر فروش در داخل سود بیشتری داشته باشد، محصول در بازار داخلی عرضه می‌شود و اگر مازاد تولید وجود داشته باشد، صادر خواهد شد.

او توضیح داد که حتی در شرایط تک‌نرخی نیز به طور طبیعی قیمت داخلی اندکی پایین‌تر از قیمت صادراتی خواهد بود، زیرا صادرات هزینه‌هایی مانند حمل‌ونقل تا بنادر، تخلیه و بارگیری، بیمه و امور گمرکی دارد که معمولاً بین ۵ تا ۱۰ درصد به قیمت نهایی اضافه می‌کند.

صادرات؛ ضرورتی برای تعادل بازار فولاد

عضو هیات‌ مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با اشاره به شرایط فعلی اقتصاد و کاهش تقاضا در برخی بخش‌ها گفت: در شرایطی که پروژه‌های عمرانی و سرمایه‌گذاری به دلیل نااطمینانی‌های اقتصادی کند شده‌اند، صادرات نقش بسیار مهمی در حفظ تعادل بازار فولاد دارد.

او افزود: پروژه‌هایی که مصرف فولاد دارند معمولاً کوتاه‌مدت نیستند و سرمایه‌گذاران زمانی وارد این حوزه‌ها می‌شوند که از ثبات اقتصادی و سیاسی اطمینان داشته باشند؛ بنابراین در مقاطعی که تقاضای داخلی کاهش می‌یابد، صادرات می‌تواند بخشی از مازاد تولید را جذب کند.

تجارت دوطرفه؛ تجربه اقتصاد‌های موفق

شهرستانی با اشاره به تجربه کشور‌های صنعتی گفت: در بسیاری از اقتصاد‌های بزرگ مانند چین، هم‌زمان صادرات و واردات فولاد انجام می‌شود. به این معنا که محصولات با ارزش افزوده بالاتر صادر می‌شوند و در مقابل برخی مواد اولیه یا محصولات ارزان‌تر وارد می‌شوند تا زنجیره تولید با هزینه کمتری ادامه پیدا کند.

او توضیح داد: هم‌اکنون کیفیت بخش زیادی از محصولات فولادی ایران به سطحی فراتر از استاندارد‌های منطقه رسیده و در بازار‌های اروپایی و آمریکای شمالی متقاضیان جدی دارد. بر همین اساس، استراتژی منطقی ما صادرات این محصولات با ارزش افزوده بالا به بازار‌های جهانی و در مقابل، تامین نیاز‌های پایه داخلی از طریق واردات محصولات ارزان‌تر است؛ رویکردی هوشمندانه که تراز تجاری بخش فولاد را به نفع ارزآوری حداکثری تغییر می‌دهد

ضرورت اصلاح سیاست‌های اقتصادی برای جذب سرمایه

شهرستانی در ادامه با اشاره به تأثیر نااطمینانی‌های اقتصادی بر سرمایه‌گذاری گفت: سرمایه مانند موجودی هوشمند عمل می‌کند؛ اگر احساس خطر کند مسیر خود را تغییر می‌دهد. در شرایطی که فضای اقتصادی با عدم قطعیت همراه باشد، سرمایه‌گذاران نیز در تصمیم‌گیری مردد خواهند شد.

او افزود: اکنون زمان آن رسیده است که از شرایط پیش‌آمده به عنوان فرصتی برای اصلاح سیاست‌ها استفاده کنیم. مردم تحت فشار‌های اقتصادی قرار دارند و کشور نیازمند برنامه‌ای روشن برای رشد و توسعه است.

ایران ظرفیت حضور در میان پنج تولیدکننده بزرگ فولاد جهان را دارد

عضو هیات‌ مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در پایان تأکید کرد: ایران کشوری غنی از نظر منابع طبیعی و ظرفیت‌های انسانی است و اگر سیاست‌گذاری‌های اقتصادی به سمت شفافیت، رقابت و آزادی اقتصادی حرکت کند، صنعت فولاد می‌تواند با سرعت قابل توجهی رشد کند و حتی ایران را در میان پنج تولیدکننده بزرگ فولاد جهان قرار دهد.

منبع: پایگاه خبری - تحلیلی ایراسین