اتحادیه اروپا به دنبال حفظ فلز استراتژیک

‌می‌متالز - اتحادیه اروپا در آستانه اتخاذ تصمیمی بی‌سابقه برای بازار فلزات قرار گرفته است؛ تصمیمی که بر اساس آن، صادرات قراضه آلومینیوم مشمول عوارض ۱۵ درصدی خواهد شد تا از خروج این ماده اولیه راهبردی به بازار‌های آسیایی و آمریکایی جلوگیری شود. بروکسل با این اقدام تلاش دارد امنیت تأمین مواد اولیه صنایع آلومینیوم و فناوری‌های سبز را حفظ کند؛ موضوعی که می‌تواند معادلات تجارت جهانی قراضه و زنجیره تأمین فلزات را وارد مرحله‌ای تازه کند.

به گزارش می‌متالز، اتحادیه اروپا در حال بررسی وضع عوارض ۱۵ درصدی بر صادرات قراضه آلومینیوم است؛ اقدامی که در صورت تصویب، برای نخستین بار شامل اعمال تعرفه بر صادرات کالا از سوی بروکسل خواهد شد. هدف اصلی این سیاست، حفظ مواد اولیه راهبردی برای صنایع اروپایی و جلوگیری از خروج گسترده قراضه آلومینیوم به بازار‌های آمریکا و آسیاست.

بر اساس گزارش روزنامه فایننشال تایمز، کمیسیون اروپا قصد دارد پیشنهاد اعمال تعرفه ۱۵ درصدی بر صادرات قراضه آلومینیوم را در تاریخ ۰۹ سپتامبر ارائه کند. این اقدام نخستین مورد از وضع تعرفه صادراتی بر کالا‌های خروجی از اتحادیه اروپا محسوب می‌شود و نشان‌دهنده نگرانی فزاینده بروکسل نسبت به کمبود مواد اولیه مورد نیاز صنایع فلزی و بازیافت اروپاست.

تولیدکنندگان آلومینیوم اروپا معتقدند در مزایده‌های خرید قراضه، رقابت را به ذوب‌کنندگان خارجی واگذار کرده‌اند؛ زیرا کارخانه‌های خارج از اتحادیه اروپا توانایی پرداخت قیمت‌های بالاتر برای خرید قراضه اروپایی را دارند. به گفته فعالان صنعت، این شرکت‌ها قراضه خریداری‌شده را به شمش آلومینیوم تبدیل کرده و سپس مجدداً آن را به بازار اروپا صادر می‌کنند؛ موضوعی که به کاهش دسترسی صنایع اروپایی به مواد اولیه منجر شده است.

رقابت ژئوپلیتیکی بر سر فلزات راهبردی

تولیدکنندگان اروپایی تأکید می‌کنند که اتحادیه اروپا باید توانایی تولید داخلی آلومینیوم را حفظ کند؛ فلزی که در صنایع راهبردی از جمله فناوری‌های سبز، تجهیزات نظامی، خودرو‌های برقی و زیرساخت‌های انرژی نقش حیاتی دارد. این نگرانی در شرایطی افزایش یافته که ایالات متحده و چین نیز طی سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری در معادن و انعقاد قرارداد‌های بلندمدت تأمین مواد معدنی، رقابت شدیدی برای دسترسی به منابع فلزی آغاز کرده‌اند.

بر اساس آمار انجمن آلومینیوم اروپا، صادرات قراضه آلومینیوم اتحادیه اروپا در سال گذشته به ۱.۲۷ میلیون تن رسید که نسبت به سال ۲۰۱۹ حدود ۵۰ درصد افزایش نشان می‌دهد. بخش عمده این صادرات راهی بازار‌های هند و چین شده است؛ دو کشوری که در سال‌های اخیر ظرفیت‌های ذوب و بازیافت آلومینیوم خود را به سرعت توسعه داده‌اند.

داده‌های مؤسسه Fastmarkets نشان می‌دهد قیمت هر تن قراضه آلومینیوم از ۱۵۰۰ یورو در اکتبر ۲۰۲۵ به حدود ۲۲۴۰ یورو افزایش یافته و تقریباً دو برابر شده است. این در حالی است که قیمت آلومینیوم اولیه در همین بازه زمانی رشد کمتری را تجربه کرده و از حدود ۲۷۰۰ یورو به ۳۱۵۰ یورو به ازای هر تن رسیده است. علاوه بر این، تولیدکنندگان اروپایی همچنان با هزینه‌های بالاتر انرژی نسبت به رقبای آسیایی و آمریکایی مواجه هستند؛ موضوعی که رقابت‌پذیری آنها را کاهش داده است.

کمبود دو میلیون تنی قراضه در اروپا

تولیدکنندگان آلومینیوم اروپا طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری قابل توجهی در احداث واحد‌های بازیافت و کاهش انتشار کربن انجام داده‌اند، اما کمبود مواد اولیه به مانعی جدی برای استفاده از این ظرفیت‌ها تبدیل شده است. برآورد‌ها نشان می‌دهد حدود ۱۵ درصد ظرفیت ذوب آلومینیوم اتحادیه اروپا بلااستفاده باقی مانده، زیرا شرکت‌ها توان تأمین قراضه مورد نیاز خود را ندارند. انجمن آلومینیوم اروپا میزان کمبود سالانه قراضه آلومینیوم در اروپا را حدود دو میلیون تن اعلام کرده است.

اگرچه کمیسر تجارت اتحادیه اروپا، پیش‌تر وعده داده بود تا ماه ژوئن برای حل این مشکل اقدام کند، اما طرح محدودیت‌های صادراتی با مخالفت فعالان تجارت قراضه و شرکت‌های بازیافتی مواجه شده است. پیشنهاد جدید برای اجرایی شدن نیازمند موافقت اکثریت واجد شرایط کشور‌های عضو اتحادیه اروپا خواهد بود.

موضوع محدودسازی صادرات قراضه تنها به آلومینیوم محدود نمی‌شود. فولادسازان اروپایی نیز خواستار اعمال محدودیت بر صادرات قراضه آهنی شده‌اند و معتقدند این ماده اولیه برای اجرای برنامه‌های کربن‌زدایی صنعت فولاد و توسعه کوره‌های قوس الکتریکی ضروری است. در مقابل، اتحادیه‌ها و فدراسیون‌های فعال در حوزه بازیافت با این رویکرد مخالفت کرده و آن را تهدیدی برای تجارت آزاد مواد بازیافتی می‌دانند.

پایش بازار قراضه در دستور کار بروکسل

کمیسیون اروپا در ژوئیه سال گذشته برنامه پایش واردات و صادرات انواع قراضه فلزی شامل قراضه فولادی، آلومینیوم و مس را آغاز کرد.

این اقدام در واکنش به هشدار‌های صنایع فلزی اروپا درباره تشدید کمبود مواد اولیه و خطر توقف بخشی از ظرفیت کوره‌های بلند و کوره‌های قوس الکتریکی انجام شد؛ موضوعی که اکنون به یکی از مهم‌ترین چالش‌های زنجیره تأمین فلزات در اروپا تبدیل شده است.