افزایش معاملات برق در بورس انرژی، به معنای رشد قیمت برق نیست

‌می‌متالز - باوجود انتقاد‌ها به سازوکار عرضه برق، به نظر میرسد افزایش معاملات برق در بورس انرژی به معنای رشد قیمت برق نیست.

به گزارش می‌متالز، همزمان با انتقاد سخنگوی وزارت صنعت، معدن و تجارت از سازوکار فعلی عرضه برق در بورس انرژی و تأکید بر ضرورت اصلاح آن، بررسی سازوکار معاملات برق در این بازار نشان می‌دهد افزایش حجم معاملات برق در بورس انرژی، لزوماً به معنای افزایش قیمت برق برای صنایع نیست؛ بلکه این بازار با هدف ایجاد شفافیت، تسهیل دسترسی و کشف قیمت رقابتی طراحی شده است.

گفتنی است، سخنگوی وزارت صمت، با اشاره به لزوم اصلاح شیوه عرضه برق در بورس انرژی، پیشنهاد کرد صنایع همگن در فرآیند خرید برق با یکدیگر رقابت کنند و برق مازاد نیروگاه‌های صنعتی نیز در اختیار واحد‌های انرژی‌بر قرار گیرد.

این در حالی است که کارشناسان معتقدند بورس انرژی طی سال‌های اخیر نقش مهمی در توسعه بازار برق و ایجاد دسترسی شفاف‌تر میان تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان ایفا کرده است؛ به گونه‌ای که امروز بخش قابل‌توجهی از معاملات برق کشور از طریق این بازار انجام می‌شود.

سهم بالای بخش خصوصی در عرضه برق

بررسی ساختار معاملات برق در بورس انرژی نشان می‌دهد در تابلوی برق عادی، هم نیروگاه‌های دولتی و هم نیروگاه‌های خصوصی در سمت عرضه حضور دارند. با این حال، حدود ۶۰ درصد برق معامله‌شده در این تابلو توسط نیروگاه‌های بخش خصوصی عرضه می‌شود؛ نیروگاه‌هایی که عمدتاً در فرآیند خصوصی‌سازی به بخش خصوصی واگذار شده‌اند.

علاوه بر این، تابلوی برق آزاد نیز محل عرضه برق نیروگاه‌های خودتأمین، بخشی از تولید نیروگاه‌های اتمی، برق وارداتی و همچنین نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس است که امکان معامله مستقیم برق را برای مصرف‌کنندگان فراهم می‌کند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات برق در تابلو‌های آزاد و سبز بورس انرژی، معاف بودن این برق از برنامه‌های مدیریت مصرف است. به همین دلیل، صنایع از این برق با عنوان «برق سبز» یا «برق قطع‌نشو» یاد می‌کنند؛ زیرا در دوره‌های اوج مصرف، مشمول محدودیت‌ها و خاموشی‌های برنامه‌ریزی‌شده نمی‌شود.

همین ویژگی باعث شده بسیاری از صنایع برای حفظ تداوم تولید، بخشی از نیاز برق خود را از طریق بورس انرژی تأمین کنند.

سازوکار کشف قیمت در بورس انرژی بر پایه عرضه و تقاضا است و قیمت‌ها در یک فرآیند رقابتی میان خریداران و فروشندگان تعیین می‌شود. بنابراین، افزایش حجم معاملات یا توسعه دامنه عرضه برق در بورس، به خودی خود به معنای رشد قیمت‌ها نیست؛ بلکه افزایش عرضه می‌تواند حتی به تقویت رقابت و متعادل شدن قیمت‌ها منجر شود.

به اعتقاد فعالان بازار، مهم‌ترین کارکرد بورس انرژی، شفاف‌سازی معاملات، حذف روابط غیرشفاف، افزایش دسترسی مصرف‌کنندگان به منابع متنوع برق و ایجاد مرجع قیمتی شفاف است؛ موضوعی که در بلندمدت به کارایی بیشتر بازار برق کمک می‌کند.

اگرچه اصلاح برخی سازوکار‌های عرضه برق، از جمله نحوه رقابت صنایع یا شیوه تخصیص برق نیروگاه‌های صنعتی، می‌تواند به بهبود عملکرد بازار کمک کند، اما این اصلاحات نباید به تضعیف نقش بورس انرژی در کشف قیمت و شفافیت معاملات منجر شود.

گفتنی است، توسعه بازار برق از طریق بورس انرژی، در کنار افزایش ظرفیت تولید و اصلاح تدریجی نظام قیمت‌گذاری، می‌تواند زمینه شکل‌گیری بازاری رقابتی‌تر و کارآمدتر را فراهم کند؛ بازاری که هدف اصلی آن تسهیل دسترسی به برق، افزایش شفافیت معاملات و بهبود بهره‌وری در تخصیص منابع است، نه افزایش قیمت برق برای مصرف‌کنندگان صنعتی.

منبع: خبرگزاری تسنیم