به گزارش میمتالز، امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، درباره واردات خودرو از مناطق آزاد و آثار آن بر بازار اظهار کرد: برای قضاوت درباره چنین سیاستهایی باید میان نفع کوتاهمدت و نفع بلندمدت مردم تفکیک قائل شد. ممکن است یک تصمیم در ظاهر باعث کاهش قیمت یک کالا شود و در لحظه برای بخشی از مردم جذاب به نظر برسد، اما در میانمدت و بلندمدت هزینههای سنگینی به اقتصاد کشور تحمیل کند.
وی افزود: اگر دولت با حذف تعرفه یا کاهش موانع واردات، امکان ورود خودرو از مناطق آزاد را فراهم کند، ممکن است در کوتاهمدت قیمت برخی خودروهای وارداتی کاهش پیدا کند؛ اما این کاهش قیمت لزوماً به معنای افزایش رفاه عمومی نیست. زیرا از یکسو درآمد دولت از محل تعرفهها کاهش مییابد و از سوی دیگر فشار بیشتری به تولید داخلی وارد میشود.
کاکایی با بیان اینکه واردات بدون تعرفه از مناطق آزاد تنها یک اثر قیمتی موقت دارد، گفت: نباید تصور کرد کاهش قیمت خودروهای وارداتی به معنای کاهش قیمت خودروهای داخلی و اقتصادی است. ممکن است قیمت برخی خودروهای لوکس یا گرانقیمت کاهش یابد، اما این موضوع الزاماً باعث نمیشود خودروهایی مانند کوییک، اطلس یا محصولات اقتصادی داخلی با کاهش قیمت جدی مواجه شوند؛ زیرا قیمت تمامشده تولید داخل به نرخ ارز، تورم، هزینههای تولید و افت ارزش ریال وابسته است.
این کارشناس صنعت خودرو تصریح کرد: در چنین شرایطی، بیشترین منفعت نصیب کسانی میشود که سرمایه و ارز در اختیار دارند. فردی که توان خرید خودروی ۳۰ یا ۴۰ هزار دلاری دارد، از این مسیر منتفع میشود، نه عموم مردم؛ بنابراین سیاستی که با عنوان حمایت از مردم معرفی میشود، در عمل میتواند به نفع طبقات برخوردارتر تمام شود و شکاف طبقاتی را افزایش دهد.
وی با اشاره به آثار این سیاست بر تولید داخلی گفت: وقتی مسیر واردات بدون تعرفه یا با محدودیتهای کمتر باز میشود، تولیدکننده داخلی با بازاری مواجه میشود که توان رقابت در آن را از دست میدهد. اگر قرار باشد خودرو از مناطق آزاد بدون سازوکار دقیق وارد شود، خودروساز داخلی یا قطعهساز نمیتواند در چنین فضایی برنامهریزی کند و بهتدریج با کاهش تولید، توقف سرمایهگذاری و حتی تعطیلی خطوط تولید روبهرو خواهد شد.
کاکایی ادامه داد: واردات خودرو اگر قرار است انجام شود، باید از مسیر رسمی، شفاف و با قواعد مشخص صورت گیرد. مشکل اصلی این نیست که واردات بهطور مطلق انجام شود یا نشود؛ مسئله این است که واردات از مناطق آزاد، آن هم بدون نظم تعرفهای و فنی کافی، میتواند کل نظام اقتصادی، گمرکی و صنعتی کشور را دچار اختلال کند.
وی با انتقاد از بیضابطه بودن بخشی از واردات خودرو گفت: خودرو کالایی پیچیده است و تنها خرید و ورود آن به کشور کافی نیست. باید مشخص باشد خودرو با چه استانداردی وارد میشود، چه خدمات پس از فروشی دارد، قطعات آن چگونه تأمین میشود و چه نهادی مسئول پاسخگویی به مصرفکننده است. در غیر این صورت، بازار با خودروهایی مواجه میشود که شاید در زمان خرید جذاب باشند، اما پس از مدتی هزینههای بالایی به مصرفکننده تحمیل کنند.
کاکایی در پایان تاکید کرد: واردات خودرو از مناطق آزاد ممکن است در کوتاهمدت شوک قیمتی برخی خودروهای گرانقیمت را کاهش دهد، اما در سطح کلان به کاهش درآمد دولت، تضعیف تولید داخل، افزایش تقاضای ارز و تشدید نابرابری منجر میشود؛ بنابراین نمیتوان این سیاست را بهعنوان راهکاری پایدار برای حل مشکل بازار خودرو معرفی کرد.
منبع: بورس نیوز